Polyvagaaltherapie in Breda

Heb je weleens het gevoel dat je lijf op de rem staat, terwijl je hoofd juist door wil? Of dat je zomaar ineens overweldigd raakt, je terugtrekt of dichtklapt, zonder dat je snapt waarom? Dan is polyvagaaltherapie misschien iets voor jou.

Polyvagaaltherapie helpt je om te begrijpen hoe jouw zenuwstelsel werkt, en wat je kunt doen om je weer veilig, verbonden en in balans te voelen.

Wat is polyvagaaltherapie eigenlijk?

Polyvagaaltherapie is gebaseerd op de polyvagaaltheorie, ontwikkeld door Dr. Stephen Porges, een Amerikaanse wetenschapper. Hij ontdekte dat ons zenuwstelsel veel meer doet dan we dachten – het is niet alleen bezig met “aan” of “uit”, maar reageert voortdurend op hoe veilig of onveilig we ons voelen. Vaak zonder dat we ons daarvan bewust zijn.

Ons lichaam heeft als het ware een eigen systeem om ons te beschermen. Soms is dat nuttig (bijvoorbeeld als er echt gevaar is), maar soms staat dat systeem te vaak of te lang ‘aan’, terwijl er eigenlijk geen echt gevaar meer is. Dat kan klachten geven – zowel lichamelijk als mentaal.

Hoe werkt ons zenuwstelsel volgens de polyvagaaltheorie?

Volgens de polyvagaaltheorie werkt ons autonome zenuwstelsel op drie manieren:

🟢 Ventrale vagale toestand – je voelt je veilig en verbonden
Je bent kalm, helder, sociaal en aanwezig. Je kunt goed nadenken, communiceren en voelen. Dit is de staat waarin je lichaam en geest het beste functioneren.
🟠 Sympathische activatie – je staat in de vecht- of vluchtstand
Je voelt je onrustig, gespannen of angstig. Je hebt het gevoel dat je moet vluchten of juist wil ‘vechten’. Je systeem bereidt zich voor op actie.
🔵 Dorsale vagale toestand – je sluit je af of ‘bevriest’
Je voelt je moe, verdoofd, somber of afgehaakt. Dit is een soort beschermingsmechanisme van je lichaam bij overweldiging.

Deze reacties gebeuren onbewust, maar hebben grote invloed op hoe jij je voelt, denkt en handelt.

Wat kun je met polyvagaaltherapie?

Polyvagaaltherapie helpt je om:

Te herkennen in welke toestand jouw zenuwstelsel zit
Inzicht te krijgen in je automatische reacties op stress
Meer grip te krijgen op je gevoelens en gedrag
Manieren te leren om jezelf te kalmeren als je spanning voelt
Je lichaam te helpen herstellen van stress of trauma

Het is een vriendelijke en respectvolle benadering, waarbij je stap voor stap leert om je eigen zenuwstelsel te begrijpen en te ondersteunen.

Voor wie is het geschikt?

Polyvagaaltherapie kan helpen bij:

Angstklachten en paniekaanvallen
Trauma of nare ervaringen (ook vroeg in je leven)
Burn-out en chronische stress
Somberheid of depressieve gevoelens
Lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn of buikpijn
Problemen met verbinding of relaties
Overprikkeling of moeite met reguleren van emoties (bijv. bij autisme of ADHD)

Misschien heb je al van alles geprobeerd en denk je: “Waarom blijf ik me toch zo voelen?” Polyvagaaltherapie gaat niet alleen over praten, maar ook over voelen en ervaren wat er in je lichaam gebeurt, en hoe je daar vriendelijk mee om kunt gaan.

Hoe ziet een sessie eruit?

Een polyvagaaltherapeut kijkt samen met jou hoe jouw zenuwstelsel reageert op bepaalde situaties. Je leert om die signalen te herkennen – vaak kleine dingen zoals spierspanning, ademhaling of hoe je stem klinkt.

In de therapie kun je werken met:

Lichaamsgerichte oefeningen (bijv. houding, beweging of ademhaling)
Manieren om veiligheid in jezelf op te bouwen
Oefeningen om weer ‘aanwezig’ te worden in je lichaam
Werken met stem, oogcontact of kleine bewegingen
Soms worden ook elementen van andere therapievormen gebruikt, zoals EMDR, IFS of Somatic Experiencing

Er wordt altijd gewerkt in jouw tempo, met veel aandacht voor wat veilig voelt.

Wat maakt deze therapie bijzonder?

Wat polyvagaaltherapie uniek maakt, is dat het niet focust op wat er “mis” is met je, maar op wat jouw lichaam doet om je te beschermen. Het is geen symptoombestrijding, maar een manier om je systeem weer op te bouwen vanaf de basis: veiligheid, verbinding en vertrouwen.

Blijft deze therapie zich ontwikkelen?

Zeker. Wereldwijd wordt er veel onderzoek gedaan naar hoe de polyvagaaltheorie toegepast kan worden in:

Traumatherapie
Zorg voor kinderen en jongeren
Relatie- en gezinstherapie
Onderwijs
Pijnbestrijding en chronische ziektes

Er komen steeds meer therapeuten die zich hierin specialiseren. Ook bestaan er trainingen, boeken en apps die je kunnen helpen om zelf aan de slag te gaan met je zenuwstelsel.

Tot slot: Je bent niet stuk – je zenuwstelsel is overbelast

Veel mensen denken: “Er is iets mis met mij.” Maar vaak is er niets stuk – je lichaam is alleen lang in een beschermingsmodus gebleven. Polyvagaaltherapie leert je dat jouw reacties normaal zijn, en dat er manieren zijn om daar weer uit te komen. Niet door te forceren, maar door veiligheid op te bouwen, beetje bij beetje.

Wil je leren hoe je beter kunt omgaan met stress, spanning of overweldiging? Dan kan polyvagaaltherapie een fijne en effectieve stap zijn.

Ben je benieuwd of deze therapie bij je past?
Voel je vrij om contact op te nemen met onze therapeut. Zij vindt het ’t belangrijkste dat jij je veilig voelt en dat er ruimte is voor jouw tempo.