Egoposities 

• Ouder 
  • Bestaat uit waarden, regels en voorbeelden die je van opvoeders hebt overgenomen.
  • Kan zorgzaam en beschermend zijn (voedende ouder) of kritisch en controlerend (kritische ouder).
• Volwassene 
  • Functioneert rationeel en objectief in het hier en nu.
  • Verzamelt feiten, weegt opties en neemt beslissingen zonder emotionele vooringenomenheid.
• Kind 
  • Bevat gevoelens, behoeften en automatische reacties uit je jeugd.
  • Kan speels en spontaan zijn (vrije kind) of terughoudend en angstig (aangepaste kind).

Hoe verloopt de communicatie tussen 2 volwassenen vanuit de OVK en waardoor ontstaan er conflicten?

Levensposities

Levensposities zijn basale overtuigingen over jezelf en anderen. De vier klassieke posities zijn:

• Ik OK — Jij OK (gezond, wederzijds respect)
• Ik OK — Jij niet OK (ik voel mij beter dan de ander, arrogant)
• Ik niet OK — Jij OK (ik voel mij minderwaardig)
• Ik niet OK — Jij niet OK (pessimistisch, slachtofferhouding)

Je levenspositie beïnvloedt hoe je relaties aangaat en problemen benadert. TA werkt eraan om meer richting Ik OK — Jij OK te bewegen, omdat die positie samenwerking en gezonde communicatie bevordert en beter is voor je geestelijk- en lichamelijk welbevinden.

Strokes

In TA zijn strokes eenvoudige eenheden van erkenning: elke vorm van aandacht of reactie van een ander — een blik, woord, aanraking, compliment of kritiek. Strokes voeden onze behoefte gezien, erkend en gewaardeerd te worden.

Soorten strokes

• Positief vs. negatief
  • Positief: waardering, compliment, liefde.
  • Negatief: kritiek, afwijzing — ook aandacht, maar onaangenaam.
• Voorwaardelijk vs. onvoorwaardelijk
  • Voorwaardelijk: “Ik waardeer je als…”.
  • Onvoorwaardelijk: erkenning los van prestaties: “Ik waardeer jou.”
• Direct vs. indirect / verbaal vs. non‑verbaal
  • Direct verbaal: “Goed gedaan.”
  • Non‑verbaal/indirect: een glimlach, knik, tijd samen.
• Valse strooks: onecht, niet gemeend, met het venijn in de staart

Stroke‑huishouding

 Dat is het informele bestuurs­systeem binnen een gezin, team of relatie dat bepaalt wie hoeveel, welke en wanneer strokes mag geven of ontvangen. Vaak ontstaan er ongeschreven regels zoals:

• “Geef alleen negatieve feedback.”
• “Complimenten zijn zeldzaam.”
• “Aandacht moet verdiend worden.”
  Deze regels beperken vrije uitwisseling van erkenning en beïnvloeden zelfbeeld, gedrag en relaties.

Effecten van een disfunctionele stroke‑huishouding

• Tekort aan positieve onvoorwaardelijke aandacht -> laag zelfvertrouwen, hunker naar goedkeuring.
• Overmaat aan negatieve strokes -> verhoogde stress, vermijdingsgedrag of tegenovergestelde rebel‑gedrag.
• Stille of strikte regels -> onopgeloste wrok, communicatieproblemen en emotionele afstand.

Het drenkelingmodel 

Het drenkelingmodel maakt zichtbaar hoe innerlijke boodschappen (drivers) en remmende instructies/injuncties (stoppers) met elkaar samenhangen en gedrag sturen: welke “reddings- of vluchtreacties” iemand inzet wanneer hij zich tekortgedaan, angstig of bekritiseerd voelt. De TA geeft hier inzicht in en je leert de Allowers in te zetten.

De Karpman Drama‑driehoek

De Drama‑driehoek beschrijft een veelvoorkomend interactiepatroon met drie rollen:

• Aanklager: bekritiseert, beschuldigt of controleert.
• Redder: grijpt in, lost problemen voor anderen op en negeert eigen grenzen.
• Slachtoffer: voelt zich machteloos, klaagt en zoekt hulp of sympathie.

Dynamiek

Mensen schuiven makkelijk van rol; de redder kan zich later slachtoffer voelen, de aanklager kan een redder worden, enz.

Het patroon houdt disfunctionele communicatie en afhankelijkheid in stand: problemen worden niet structureel opgelost, maar rollen worden herbevestigd.

De Winnaars‑driehoek 

De Winnaars‑driehoek biedt gezonde alternatieven voor elke dramaroI:

• Confronterende asser­tiviteit (in plaats van Aanklager): duidelijk grenzen stellen en verantwoordelijkheid aanspreken zonder te beschuldigen.
• Ondersteunende hulp (in plaats van Redder): aanbod van hulp dat anderen versterkt en hen verantwoordelijkheid laat houden.
• Probleemoplossend slachtoffer -> zelfverantwoordelijk persoon: erkennen van kwetsbaarheid maar actief zoeken naar oplossingen en hulp vragen op een assertieve manier.

Effect

• Verbeterde communicatie, heldere grenzen en meer eigen verantwoordelijkheid.
• Relaties worden gelijkwaardiger en veerkrachtiger.

Verder kunnen we nog kijken naar (racket)gevoelens, zegels sparen en naar jouw levensscript.