Door Karin

Primaire ziektewinst is het voordeel dat iemand aan zijn ziekte ontleent. Het kan bijvoorbeeld verstandig zijn van het lichaam om een ziekte te ontwikkelen, de betrokkene kan dat nodig hebben en daarmee voorkómen dat hij zich anders over de kop zou werken.

De secundaire winst komt boven op de ziekte-als-oplossing zelf. Bijvoorbeeld, de extra aandacht die een depressie (aanvankelijk) kan opleveren, of wellicht ook materiële (uitkering) of immateriële (vrijstelling van bepaalde werkzaamheden) voordelen (Stroeken, 2013).

Tertiaire ziektewinst slaat op het voordeel dat een ander (een derde) heeft van de situatie.

Is er sprake van ziektewinst?

Dat is een vraag die ik mijn cliënten en mezelf regelmatig stel! Ik heb zelf reuma (RA) en ben volgens de medische wereld dus chronisch ziek. Als ik zelf last van mijn rug heb dan kijk ik naar de primaire ziektewinst: mijn lichaam laat me zien dat ik teveel hooi op mijn vork heb genomen. Als mijn knie dik en ontstoken is dan stel ik mezelf de vraag waar ik voor door de knieën moet (mag).

Secundaire ziektewinst ken ik ook hoor en dat was in het begin (net als bij de meeste mensen) volledig op onbewust niveau. Ik verschuilde mezelf achter de pijn, het was makkelijker om te zeggen dat ik iets niet kon doen ipv dat ik iets niet wilde doen. Later leerde ik de term ziektewinst kennen en bedacht ik dat het best fijn is om een hulp in de huishouding te hebben, want ik vind poetsen helemaal niet leuk :). Die extra aandacht, die arm om mijn schouder is best fijn nu en dan.

Natuurlijk ben ik liever gezond! Het feit dat reuma heb en mezelf als voorbeeld kan stellen, maakt dat ik dit onderwerp gerust aan durf te snijden en dat doe ik meestal behoorlijk direct. Ik wil de ziektewinst immers niet voeden (…).

Husselvragen bij secundaire ziektewinst

Ik zet hiermee de zoekmodus van het brein aan, zowel op bewust als op onbewust niveau en stel onderstaande 4 vragen aan de hand van deze stelling:

“Stel dat je zou kiezen voor een ‘vrij leven’ (lees; zonder ziektewinst).”

1. Wat zou er gebeuren als je die keuze maakt?
2. Wat zou er gebeuren als je die keuze niet maakt?
3. Wat zou er niet gebeuren als je die keuze maakt?
4. Wat zou er niet gebeuren als je die keuze niet maakt?

Ecologie

Uiteraard vraag ik ook naar de ecologische bezwaren: 

• Wat is het gevolg voor de mensen om je heen? Kunnen zij ermee akkoord gaan?
• Als zo’n ‘vrij leven’ zou hebben heeft dat dan negatieve gevolgen voor anderen?
• Hoe zullen zij reageren als het je gelukt is?
• Is het nu de beste tijd om deze keuze te maken?

Door dit soort vragen kom je o.a. achter de positieve intentie van de ziektewinst maar ook achter de innerlijke saboteur. We hebben immers allemaal delen in ons die ons aan de ene kant in beweging zetten en aan de ander kant tegen houden. Hier heb ik nog wel een leuke oefening voor, namelijk de visual squash, zoals ik die ken uit mijn NLP opleiding.